Bộ Y tế phối hợp WHO thúc đẩy xây dựng hệ thống trung tâm thử nghiệm lâm sàng xuất sắc đạt chuẩn quốc tế tại Việt Nam
Nhằm hiện thực hóa định hướng đột phá về khoa học và công nghệ, Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo tổ chức cuộc họp chiến lược về việc xây dựng các Trung tâm Thử nghiệm lâm sàng xuất sắc (Center of Excellence – CoE) đạt chuẩn quốc tế tại Việt Nam. Cuộc họp do TS. Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) chủ trì, với sự tham dự của Lãnh đạo Trường Đại học Y Hà Nội, Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam cùng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam.
Chuyển đổi chiến lược trong nghiên cứu lâm sàng
Phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Ngô Quang nhấn mạnh mục tiêu triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, nhằm chuẩn hóa và hội nhập quốc tế trong nghiên cứu phát triển sản phẩm y tế.
Theo định hướng chung, mô hình CoE không phải là một đơn vị nhỏ lẻ mà là một hệ thống tích hợp các thành phần gồm Trung tâm quản lý nghiên cứu, phòng thí nghiệm, phòng xét nghiệm, các khoa lâm sàng, bao phủ toàn bộ vòng đời nghiên cứu, từ lựa chọn, thiết kế đến triển khai và công bố dữ liệu, có sự đồng bộ từ khung pháp lý, đạo đức nghiên cứu, đến năng lực quản trị dữ liệu và sự kết nối chặt chẽ giữa Bệnh viện, Viện nghiên cứu cùng các tổ chức hỗ trợ (CRO/SMO).
Sự sẵn sàng từ các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trọng điểm
Tại cuộc họp, hai cơ sở giáo dục đại học trọng điểm đã trình bày đề án chi tiết:
• Trường Đại học Y Hà Nội (HMU): Đơn vị đang phát triển Trung tâm Dược lý lâm sàng với Khu vực thử nghiệm lâm sàng (CRU) hiện có quy mô 48 giường bệnh và phòng thí nghiệm đạt chuẩn GLP của Bộ Y tế. Mạng lưới của trường đã có 5 điểm nghiên cứu vệ tinh tại khu vực miền Bắc. Trường đang đề xuất vận dụng mô hình Trung tâm Thử nghiệm lâm sàng của Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc) nhằm nâng cao năng lực cho các nghiên cứu Pha I, tương đương sinh học (BE) cỡ mẫu lớn, đồng thời hoàn thiện hệ thống Biobank và quản lý dữ liệu tập trung. Đại diện nhà trường, GS. Kim Bảo Giang cam kết sẽ đầu tư mạnh mẽ về cơ sở vật chất và nhân lực khoa học cho trung tâm này.
• Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam (VUTM): Học viện trình bày Đề án xây dựng Trung tâm chuyên sâu về thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền và y học tích hợp với tổng mức đầu tư dự kiến lên tới 300 tỷ VNĐ, chia làm hai giai đoạn đến năm 2035. Ngoài việc phát triển hạ tầng thực hành lâm sàng, Học viện đặt mục tiêu xây dựng Hệ thống Đăng ký Thử nghiệm lâm sàng (Clinical Trial Registry) nội bộ. Đơn vị định hướng học tập theo mô hình của Viện Hàn lâm Khoa học Trung y Trung Quốc, hướng tới việc kết nối dữ liệu liên thông để trở thành Primary Registry của WHO ICTRP tại Việt Nam trong tương lai.
Cam kết đồng hành từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
TS. Horton Jennifer, Phó trưởng đại diện WHO tại Việt Nam khẳng định WHO ủng hộ và sẵn sàng hỗ trợ kỹ thuật để Việt Nam phát triển hệ sinh thái thử nghiệm lâm sàng. WHO sẽ hỗ trợ kết nối đối tác, tư vấn kỹ thuật về chuyên môn, tiêu chí đánh giá các trung tâm theo chuẩn quốc tế.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, các viện trường hàng đầu và các tổ chức quốc tế đánh dấu bước tiến quan trọng, hứa hẹn nâng tầm năng lực nghiên cứu y sinh học của Việt Nam trên bản đồ y tế khu vực và thế giới.
